Dla mających przyjąć sakrament bierzmowania

W związku ze zbliżającą się wizytą duszpasterską J. Eks. x. biskupa Donalda Sanborna i sakramentem bierzmowania, którego udzieli polskim wiernym, przedstawiam zainteresowanym fragment nieocenionego dzieła x. Bączkowicza ze zgromadzenia Xięży Misjonarzy św. Wincentego a Paulo. Warto wiedzieć, co mówi na temat tego wspaniałego sakramentu prawo Kościoła.

Pelagiusz z Asturii

20. I. Pojęcie. Bierzmowanie jest to sakrament, przez który ochrzczony otrzymuje pełność darów Ducha Świętego; jest więc ono niejako dopełnieniem chrztu1.

Materią dalszą jest krzyżmo św., czyli olej z oliwek zmieszany z balsamem i poświęcony przez biskupa; bliższą włożenie rąk i namaszczenie krzyżmem na czole, przy czym nie wolno się posługiwać żadnym narzędziem. Formą są słowa przepisane w uznanych przez Kościół księgach liturgicznych (kan. 780, 781)2.

21. II. Szafarzem zwyczajnym bierzmowania jest biskup konsekrowany, nadzwyczajnym zaś kapłan upoważniony prawem powszechnym lub szczególnym indultem (kan. 782 §§ 1, 2)3.

[… – fragment drugorzędny dla confirmandos, więc uzupełniony będzie w przyszłości – Pelagiusz]

22. III. Podmiotem sakramentu bierzmowania jest każdy ochrzczony. Do godziwego przyjęcia potrzebny jest stan łaski, u dorosłych nadto znajomość zasad wiary. Duszpasterze powinni troszczyć się o to, by wierni w odpowiednim czasie przystępowali do bierzmowania, gdyż nie godzi się nikomu zaniedbywać tego sakramentu, jakkolwiek nie jest on środkiem koniecznym do zbawienia (kan. 786, 787).

W Kościele wschodnim udziela się bierzmowania dzieciom zaraz po chrzcie. W zachodnim zaś z reguły około 7-go roku życia; wolno bierzmować wcześniej dla ważnych tylko i słusznych powodów, zwłaszcza w niebezpieczeństwie śmierci dziecka (kan. 788)18. Zgodnie z istotą i skutkami bierzmowania powinno się je przyjmować przed pierwszą komunią św., nie jest to wszakże bezwzględnie wymagane19. Ordynariusz miejscowy nie może zakazać udzielenia sakramentu bierzmowania dzieciom przed 10-tym rokiem życia20. Dorośli mogą, a nawet powinni i w późniejszym wieku brak tego sakramentu uzupełnić (na przykład w przypadku przyjęcia nieważnego obrzędu Novus Ordo – przyp. Pelagiusza).

23. IV. Czas i miejsce nie są ściśle przepisane. Najodpowiedniejszym czasem jest tydzień Zielonych Świątek, miejsce zaś kościół; z rozumnych przyczyn wolno bierzmować na każdym godnym miejscu (kan. 790, 791). Biskup może w obrębie swej diecezji bierzmować również w miejscach wyjętych (kan. 792).

24. V. Świadek (patrinus). Według starodawnego zwyczaju kościelnego musi, na wzór chrzestnych rodziców, być świadek bierzmowania, lecz tylko jeden (kan. 793, 794 § 2). Warunki do ważnego sprawowania tego urzędu są te same co przy chrzcie* (por. kan. 765) z dodatkiem, żeby świadek był już bierzmowany (kan. 795); do godziwości również te same (por. kan. 766) z zastrzeżeniem, żeby świadkiem bierzmowania nie był ten, kto bierzmowanego trzymał do chrztu, chyba że wymaga tego rozumna jakaś przyczyna lub też bierzmowanie następuje bezpośrednio po chrzcie, oraz żeby świadek był tej samej płci co osoba bierzmowana, o ile w poszczególnym wypadku inaczej nie osądzi szafarz sakramentu (kan. 796). Osobny powinien być świadek dla każdego z bierzmowanych, a co najwyżej ten sam świadek dla dwóch osób, chyba że bierzmujący ze względów praktycznych lub innego słusznego powodu osądzi inaczej (kan. 794 § 1).

25. VI. Pokrewieństwo duchowe pomiędzy bierzmowanym i świadkiem powstaje z ważnie przyjętego sakramentu; nakłada ono na świadka obowiązek opieki nad dzieckiem oraz troski o jego chrześcijańskie wychowanie (kan. 797). Pokrewieństwo to nie stanowi jednak przeszkody małżeńskiej.

26. VII. Zapisanie. Proboszcz ma obowiązek fakt bierzmowania zaznaczyć w księdze ochrzczonych (por. kan. 470 § 2) oraz w księdze bierzmowanych zapisać imię i nazwisko bierzmowanego, jego rodziców, szafarza i świadka, a nadto dzień i miejsce bierzmowania. O ile przeto proboszcz właściwy, czyli parafii, w której chrzest się odbył, był nieobecny, powinien bierzmujący sam lub przez kogoś innego zawiadomić go o tym bezzwłocznie (kan. 798, 799).

27. VIII. Do stwierdzenia faktu bierzmowania wystarcza jeden wiarygodny świadek, a nawet przysięga bierzmowanego, o ile tego sakramentu nie przyjął jako dziecko (kan. 800).

Przypisy:
1. Św. Tomasz, S. Th., p. III, qu. 72, a. 2.
2. Zob. Instr. Kongr. dla Sakr. z 20 maja 1934; AAS, 27 (1935), 11.
3. Por. Zerba, w Apollinaris 1935, 41; Damen, De ministro extraordinario confirmationis, Apollinaris 1940, 74.
18. Kom. Int., 16 VI 1931; AAS, 23 (1931), 353. Por. Maroto, w Apollinaris 1931, 372; Bidagor, De aetate confirmandorum, Monitor eccl., 1952, 408.
19. Por. C. Sacr., 30 VI 1932; AAS, 24 (1932), 271.
20. Kom. Int., 26 III 1952; AAS 44 (1952), 496. Por. Tocanel, w Apollinaris 1952, 402.

* Czyli: 1) „Ważnie spełnić ten urząd może tylko osoba ochrzczona, po dojściu do używania rozumu, o ile a) została na to wybrana przez chrzestniaka albo jego rodziców lub opiekunów, a w ich braku przez szafarza chrztu, b) ma intencję urząd ten spełnić […]. Nie mogą ważnie spełniać tego urzędu: 1) rodzice lub współmałżonek chrzestniaka, 2) należący do sekty heretyckiej, schizmatyckiej lub ateistycznej, 3) ekskomunikowani, obciążeni infamią prawną lub wykluczeni od aktów prawnych, lecz po wyroku skazującym lub stwierdzającym, 4) duchowni deponowani lub degradowani (kan. 765). Godziwie urząd ten spełniać może osoba, która rozpoczęła czternasty rok życia, chyba że szafarz chrztu dla słusznych powodów inaczej osądzi, oraz posiada dostateczną znajomość zasad wiary. Nie wolno jednak do tego dopuszczać: 1) ekskomunikowanych, obciążonych infamią prawną lub wykluczonych od aktów prawnych, chociażby nie zapadł na nich żaden wyrok, oraz obłożonych interdyktem, obciążonych infamią faktyczną lub jawnych przestępców; 2) osób zakonnych, nawet nowicjuszów, chyba że zajdzie nagły wypadek i uzyska się pozwolenie przełożonych; 3) duchownych z wyższymi święceniami bez wyraźnego pozwolenia ich własnego ordynariusza (kan. 766). W razie wątpliwości, czy ktoś może ważnie lub godziwie być dopuszczony, powinien proboszcz odnieść się do ordynariusza, o ile czas na to pozwoli (kan. 767). Obowiązkiem rodziców chrzestnych jest duchowne swe dziecko otaczać opieką i dbać o jego chrześcijańskie wychowanie (kan. 769).

Za: x. Franciszek Bączkowicz, Prawo kanoniczne. Podręcznik dla duchowieństwa, tom drugi, wydanie trzecie (1958 rok), s. 16-21, przypis *: s. 13-14.

Zostaw komentarz

Wprowadź swoje dane lub kliknij jedną z tych ikon, aby się zalogować:

Logo WordPress.com

Komentujesz korzystając z konta WordPress.com. Log Out / Zmień )

Zdjęcie z Twittera

Komentujesz korzystając z konta Twitter. Log Out / Zmień )

Facebook photo

Komentujesz korzystając z konta Facebook. Log Out / Zmień )

Google+ photo

Komentujesz korzystając z konta Google+. Log Out / Zmień )

Connecting to %s