Okres Męki Pańskiej

tycjan-ecce-homo

Tycjan, Ecce homo

Dwa tygodnie między Niedzielą Męki Pańskiej a Wielkanocą. Ostatnim tygodniem jest Wielki Tydzień, podczas gdy pierwszy zwany jest przez łacinników „Hebdomadas Passionis”, przez Greków „Tygodniem palm” (od następnej niedzieli). W okresie tym mnisi Wschodu, którzy wybrali pustynię dla bardziej surowego stylu życia, powracali do swoich klasztorów (Cyryl ze Scytopolu w „Życiu św. Eutymiusza”, nr 11). Rubrycystyczne przepisy Mszału rzymskiego, Brewiarza i „Caeremoniale Episcoporum”1 na ten okres to: przed nieszporami w sobotę poprzedzającą Niedzielę Męki Pańskiej, krzyże, figury i obrazy Pana Jezusa i świętych na ołtarzu i w całym kościele, z jedynym wyjątkiem krzyży i obrazów Drogi Krzyżowej, mają być zakryte fioletową zasłoną, nie przeźroczystą, i w żaden sposób nie ozdobioną. Krzyże pozostają zakryte aż do zakończenia uroczystego obnażenia głównego krucyfiksu w Wielki Piątek. Figury i obrazy zachowują swoją zasłonę, niezależnie od jakichkolwiek świąt, aż do Gloria in Excelsis Wielkiej Soboty. Zgodnie z odpowiedzią S.R.C.2 z 14 maja, 1878 roku, tolerowana może być praktyka zachowania figury św. Józefa, jeśli jest poza prezbiterium, odkrytej podczas miesiąca marca, który jest poświęcony jego czci, nawet podczas okresu Męki Pańskiej. W Mszach de tempore, Psalm Judica nie jest odmawiany; Gloria Patri jest opuszczane w Asperges, Introicie i Lavabo; tylko dwie oracje są recytowane, a prefacja jest o Krzyżu świętym. W niedzielnych i ferialnychoficjach Brewiarza opuszcza się doksologię w Invitatorium i w responsoriach, i długich i krótkich. Krzyże są zasłonięte, ponieważ w tym okresie Chrystus nie pokazywał się już wśród ludzi, ale się ukrywał. Stąd w kaplicy papieskiej zasłanianie następowało na słowa Ewangelii: „Jesus autem abscondebat se”. Inny powód dodany jest przez Duranda3, a mianowicie, że Bóstwo Chrystusa było ukryte, gdy nadszedł czas Jego męki i śmierci. Obrazy świętych są również zasłonięte, ponieważ nie byłoby odpowiednim, żeby słudzy byli widoczni, podczas gdy sam Mistrz się ukrywa (Nilles, „Kal.”, II, 188).

W niektórych miejscach krzyże były zasłanianie w Środę Popielcową, w innych w pierwszą niedzielę Wielkiego Postu. W Anglii zwyczajem było zakrywanie wszystkich krucyfiksów, wszelkiego rodzaju obrazów, relikwiarzy, a nawet kielichów z Najświętszym Sakramentem w pierwszy poniedziałek Wielkiego Postu. Używano materiałów z białego lnu lub jedwabiu z zaznaczonym czerwonym krzyżem (Rock, infra, IV, 258). Dwa piękne okresowe hymny, „Vexilla Regis” i „Pange lingua gloriosi” są dziełem Wenancjusza Fortunata, biskupa Poitiers. W piątek Tygodnia Męki Pańskiej Kościół bardzo stosownie oddaje cześć Siedmiu Boleściom Matki Bożej. W sobotę Grecy wspominają zmartwychwstanie Łazarza.

Źródła

Rock, The Church of Our Fathers (Londyn, 1904); Nilles, Kal. man. (Innsbruck, 1897).

Przypisy tłumacza:
1. Caeremoniale episcoporum: Ceremoniał biskupi, jedna z głównych ksiąg liturgicznych Kościoła katolickiego, obok mszału, brewiarza, rytuału.
2. S.R.C.: Sacra Rituum Congregatio, czyli Święta Kongregacja Obrzędów, którą sekta modernistyczna przemianowała na Kongregację do spraw kultu Bożego i dyscypliny sakramentów.
3. Durand z Mende (ok. 1230-1296) (łac. Durandus de Mende, fr. Durand de Mende): wspaniały znawca prawa kanonicznego, cywilnego i liturgiki. Jego monumentalne dzieło Rationale divinorum officiorum jest nieocenionym źródłem liturgiki Kościoła katolickiego u szczytu średniowiecza i zawiera alegoryczną interpretację wszystkich aspektów tej dziedziny.

Z języka angielskiego tłumaczył Pelagiusz z Asturii. Źródło: The Catholic Encyclopedia (Robert Appleton Company, Nowy Jork, 1911), s.v. Passiontide, wersja elektroniczna.

Zostaw komentarz

Wprowadź swoje dane lub kliknij jedną z tych ikon, aby się zalogować:

Logo WordPress.com

Komentujesz korzystając z konta WordPress.com. Log Out / Zmień )

Zdjęcie z Twittera

Komentujesz korzystając z konta Twitter. Log Out / Zmień )

Facebook photo

Komentujesz korzystając z konta Facebook. Log Out / Zmień )

Google+ photo

Komentujesz korzystając z konta Google+. Log Out / Zmień )

Connecting to %s